مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در دیدار با ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، که در واشنگتن به سر می‌‌برد، از تلاش‌های او برای خلع سلاح گروه شبه‌نظامی حزب‌الله تحت‌حمایت جمهوری اسلامی ایران، تمجید کرد.

این نخستین سفر یک رئیس دولت لبنان به پایتخت آمریکا از زمان سفر میشل سلیمان و دیدار او با باراک اوباما در سال ۲۰۰۹ بود. قرار است عون روز سه‌شنبه با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، نیز دیدار کند.

بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، روبیو «شجاعت دولت لبنان تحت رهبری رئیس‌جمهوری عون را در تلاش قاطعانه برای بازپس‌گیری حاکمیت لبنان، خلع سلاح حزب‌الله، برچیدن زیرساخت‌های تروریستی این گروه و حرکت به سوی صلح» ستود.

حزب‌الله در تاریخ دوم مارس (۱۱ اسفند)، با آغاز حملات به اسرائیل در حمایت از جمهوری اسلامی ایران، حامی خود، لبنان را وارد جنگ جاری در خاورمیانه کرد و اسرائیل هم در پاسخ، حملات هوایی و عملیات زمینی را آغاز کرد و با وجود برقراری آتش‌بس، همچنان حملاتی پراکنده‌ انجام می‌دهد. نیروهای ارتش اسرائیل نیز در چند منطقه در جنوب لبنان، در محدوده‌ای که اسرائیل آن را «منطقه امنیتی» می‌نامد، مستقر شده‌ و باقی مانده‌اند.

اسرائیل و لبنان‌ــ که روابط دیپلماتیک رسمی با یکدیگر ندارند‌ــ در ماه آوریل (فروردین ۱۴۰۵) مذاکراتی را با میانجی‌گری آمریکا آغاز کردند. هدف این مذاکرات دستیابی به توافق صلح و پایان دائمی جنگ میان اسرائیل و حزب‌الله بود.

دو طرف سرانجام ۲۶ ژوئن (۵ تیر) در واشنگتن، یک توافق مقدماتی درباره چارچوب پیمان صلح امضا کردند که بر اساس آن، ارتش اسرائیل باید از جنوب لبنان عقب‌نشینی کند و ارتش لبنان در این مناطق مستقر شود. این روند قرار است ابتدا از دو «منطقه آزمایشی» آغاز شود، اما اجرای این توافق مشروط به خلع سلاح حزب‌الله، گروه تحت حمایت تهران است که این توافق و همچنین مذاکرات اسرائیل و لبنان را که زمینه‌ساز آن بود، از اساس رد کرده است.

در مذاکرات عون و روبیو، رئیس‌جمهوری لبنان تاکید کرد که لبنان و آمریکا باید باید درباره نحوه اجرای توافق سه‌جانبه هماهنگی و تفاهم داشته باشند؛ از جمله اینکه ابتدا اسرائیل از نخستین منطقه آزمایشی عقب‌نشینی کند.

وزارت خارجه آمریکا نیز روز یکشنبه اعلام کرد واشنگتن به این چارچوب و حمایت از «تلاش‌های لبنان برای برقراری صلح» متعهد است.

مذاکرات میان اسرائیل و لبنان با میانجی‌گری آمریکا هفته گذشته در رم برگزار شد، اما هنوز برای اجرای تعهد اسرائیل به خروج از دو منطقه آزمایشیجدول زمانی مشخصی تعیین نشده است، با این حال، مقام‌ها این گفتگوها را «مثبت» ارزیابی کردند.

بر اساس گزارش شبکه تلویزیونی لبنانی «الجديد»، مقام‌های اسرائیلی و لبنانی در دیدار روز چهارشنبه خود، درباره چگونگی اطمینان یافتن از نبود سلاح و نیروهای حزب‌الله در مناطق آزمایشی تحت کنترل ارتش لبنان گفتگو کردند.

بر اساس این گزارش، یک طرف ثالث خلع سلاح را راستی‌آزمایی خواهد کرد. البته در‌این‌باره هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده، اما از نیروهای سازمان ملل به‌عنوان یکی از گزینه‌ها نام برده شده است.

نخستین منطقه آزمایشی روستاهای زطر الغربیه، زطر الشرقیه، غندوریه، فرون، صریفا و برج قلاویه خواهند بود که در دو سوی شمالی و جنوبی رودخانه لیتانی قرار دارند.

همانطور که ذکر شد، اسرائیل ماه گذشته به‌عنوان بخشی از توافق با لبنان، پذیرفت از دو منطقه آزمایشی عقب‌نشینی کند. اسرائیل این عقب‌نشینی را امتیازی بسیار جزئی توصیف کرد، زیرا مناطق آزمایشی خارج از محدوده حائلی قرار دارند که ارتش اسرائیل پیش‌تر در جنوب لبنان ایجاد کرده بود.

مقام‌های ارتش اسرائیل گفته‌اند که برای اجرای این عقب‌نشینی آماده‌اند، اما هنوز دستور لازم را از رهبران سیاسی دریافت نکرده‌اند.

رسانه‌های محلی روز جمعه گزارش دادند که ارتش لبنان نیروهایش را در شهرهای جنوبی فرون و برج قلاویه مستقر کرده که هر دو خارج از منطقه حائل ارتش اسرائیل در جنوب لبنان قرار دارند. بنابراین برای ورود ارتش لبنان به این مناطق، هیچ نیروی اسرائیلی از آنجا عقب‌نشینی نکرده است.

نیروهای اسرائیلی در حال حاضر در منطقه زطر الشرقیه مستقرند و با پیشرفت اجرای توافق، باید از آنجا عقب‌نشینی کنند.

ژوزف عون ۶۲ ساله سال گذشته و اندکی پیش از آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، به رئیس‌جمهوری لبنان شد. ایالات متحده از انتخاب او استقبال کرد. عون یک نظامی باتجربه است که در طول خدمتش دو بار مجروح شده و ترکش یکی از این جراحات هنوز در بدنش باقی است.

به قدرت رسیدن او نشان‌دهنده تغییری مهم در موازنه قدرت لبنان بود که پس از حمله گسترده اسرائیل به حزب‌الله در سال ۲۰۲۴ و همچنین سقوط بشار اسد، متحد سوری حزب‌الله، رخ داد که جایگاه حزب‌الله و نفوذ تعیین‌کننده آن را بر ساختار حکومت لبنان به‌شدت تضعیف کرد.

عون در مراسم تحلیفش، وعده داد که «حق انحصار سلاح در دست دولت» را تثبیت کند. نخستین سال ریاست‌جمهوری او هم عمدتا صرف تلاش دولت برای خلع سلاح حزب‌الله شد؛ گروهی که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال ۱۹۸۲ (۱۳۶۱) تاسیس کرد و تاکنون چندین بار با اسرائیل وارد جنگ شده است.

عون هدف انتقادهای شدید حزب‌الله و حامیانش قرار دارد. با این حال، بر موضعش پافشاری کرده، حزب‌الله را مسئول آغاز جنگ دانسته و گفته که لبنان در حال نابود شدن به پای منافع جمهوری اسلامی ایران است. با این حال، از پذیرش درخواست ترامپ برای دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، هم خودداری کرده است.